تأثیر تشخیص زود ‌هنگام آبستنی بر مدیریت تولیدمثل گاو شیری

آزمون آبستنی در گاو در طول زمان تکامل پیدا کرده است. در این بین ساده ترین و قطعی ترین روش برای تشخیص آبستنی ...

مقدمه
آزمون آبستنی در گاو در طول زمان تکامل پیدا کرده است. در این بین ساده ترین و قطعی ترین روش برای تشخیص آبستنی صبر کردن تا زمان زایمان گوساله است که این روش در مورد مزارع پرورشی صنعتی و نیمه صنعتی کارساز نیست و انتظار تا زمان زایمان برای تشخیص آبستنی گاوها وقت گیر بوده و موجب از دست رفتن فحلی های زیادی در طول عمر اقتصادی در صورت عدم آبستنی گاو میشود (2015 ,.Sirjani et al). همچنین از روش لمس راست روده ای (Rectal touch) به طور متوسط در ۳۵ روز پس از تلقيح جهت تشخیص زود هنگام آبستنی استفاده می شود؛ با این وجود انجام عمل لمس راست رودهای یکسری خطرات مانند انتقال بیماری ها و آسیب فیزیکی به فرد معاینه کننده و دام را به دنبال دارد. علاوه بر این برای تشخیص آبستنی و لمس راست رودهای نیاز به یکسری لوازم از قبیل دستکش بلند، لباس کار، پیش بند، چکمه، مواد روان یا لغزان کننده، انرژی زیاد و حس لامسه قوی، شرایط گاو، محل و نوع مقید کردن دام است. همچنین از روش سونوگرافی توسط دامپزشک مجرب و باتجربه استفاده می شود. حال اگر سونوگرافی دیرتر از ۶۰ تا ۸۰ روز پس از تلقيح انجام شود می توان جنسیت گوساله را نیز تعین کرد. اگرچه سونوگرافی آزمونی قطعی (۶۰ تا ۸۰ روز پس از تلقيح) برای تشخیص آبستنی و همچنین تشخیص جنسیت گوساله است اما این کار نیازمند تجهیزات تخصصی بوده و برای لمس راست روده ای نیازمند زمان بیشتری است و در نهایت تشخیص آبستنی از روی نمونه خون توسط کیت تجاری تشخیص پروتئین های مربوط به آبستنی PAG Pregnancy Associated Glycoprotein استفاده میشود


بهبود مدیریت تولیدمثلی گاوهای شیری نیازمند تشخیص آبستنی دقیق و زود هنگام است.

در مبحث مدیریت تولیدمثل، تشخیص به موقع و سریع آبستنی و فحلی یکی از اصلی ترین عوامل مؤثر بر تولید و مدیریت در مزارع پرورش گاو شیری و اقتصاد دامداری است و مهم ترین بخش برنامه های تولیدمثلی، تشخیص آبستنی در گاوها و تلیسه ها است که تشخیص به موقع و زود هنگام آبستنی از عوامل کلیدی در جهت حداکثر نمودن عملکرد تولیدمثلی است (2007 ,.Kafi et al). عملکرد تولیدمثلی ضعیف در گاوهای شیرده سبب افزایش متوسط روزهای شیردهی (DIM : Days In Milk) در گله، کاهش تعداد تلیسه های جایگزین و افزایش در حذف اجباری به دلیل ناباروری و به تبع آن کاهش تولید شیر میشود.(Bartolome et al., 2011)


اهمیت تشخیص زود هنگام آبستنی
تشخیص به موقع آبستنی دارای اهمیت ویژه ای است، چرا که تشخیص زود هنگام آبستنی و فحلی باعث شناسایی سریع گاوهای غیر آبستن و اقدام به بارور کردن مجدد آنها در گله می شود (2016 ,.Pohler et al). همچنین، ضعف در تشخیص به موقع فحلی و آبستنی موجب می شود تا فحلی های زیادی طی عمر اقتصادی گاو از دست برود. لذا، این امر موجب افزایش روزهای باز و فاصله گوساله زایی در گله خواهد شد. درنتیجه صنعت پرورش گاو به دلیل افزایش مشکلات و هزینه های اضافی توجیه اقتصادی نخواهد داشت (2012 ,.Jerome et al). در گاوداری ها به طور ایده آل هدف، داشتن فاصله ۱۲ ماهه بین دو زایمان متوالی در گاوها می باشد اطلاع از این نکته که یک گاو پس از تلقیح آبستن نشده برای دامدار از این نظر اهمیت دارد که با کمترین اتلاف وقت گاو را مجددا تلقیح کند و تعداد روزهای باز را کاهش دهد. افزایش مداوم تولید شیر در گاوهای شیری با دیرتر آبستن کردن گاو و افزایش روزهای باز همراه بوده است,.. ارزیابی باروری یکی از پیچیده ترین ارزیابی های تولیدمثلی است به دلیل اینکه تحت تأثیر ژنتیک و محیط است و متأسفانه همبستگی ژنتیکی بین تولید شیر و باروری منفی است ,.Roxstrom et al) (2001. بهبود بازده تولید مثلی برای افزایش تولید شیر ضروری است بنابراین، در سودآوری گاوداری نقش مهمی دار. کاهش بازده تولیدمثلی، سودآوری گاوداری را از راه های مختلفی می کاهد؛ افزایش فاصله گوساله زایی (افزایش روزهای باز) که سبب کاهش تولید شیر به ازای هر گاو و نیز کاهش تعداد گوساله متولد شده در طول عمر اقتصادی گاو می گردد Arbel) (2001 ,.et al، افزایش حذف به علت ناباروری و افزایش هزینه جایگزینی دام، افزایش هزینه دستمزد و اسپرم و هزینه های دامپزشکی، افزایش مدت زمانی که گاو به علت افزایش روزهای شیردهی تولید کمی دارد یا افزایش دوره خشکی که هر دو عامل می تواند سبب افزایش نمره وضعیت بدنی گاو و افزایش خطر ابتلا به ناهنجاری های متابولیکی و توازن منفی انرژی در دوره شیردهی بعد گردد.

تشخیص زود ‌هنگام آبستنی بر مدیریت تولیدمثل گاو شیری
عدم تشخیص زود هنگام آبستنی موجب افزایش روزهای باز و فاصله گوساله زایی و روزهای شیردهی در دوره شیردهی کنونی خواهد شد و به ازای هرروز افزایش روزهای باز از بازه ۸۵-۱۰۰ روز، روز شیردهی در آن دوره، یک روز افزایش خواهد یافت . اگر تعریفی از روزهای باز بخواهیم داشته باشیم: تعداد روزها از زایش تا اولین تلقیح منجر به آبستنی است. همچنین تابعی از دوره انتظار اختیاری ( VWP : Voluntary Wait Period) و دوره جفت گیری است که هدف آن به طور متوسط ۸۵ روز (۱۲ هفته) بوده و در محدوده ۴۵-۱۲۰ روز (۷-۱۷ هفته است. افزایش روزهای شیردهی با افزایش اندک مقدار تولید شیر در دوره شیردهی کنونی همراه است که به مقدار حداکثر تولید شیر حیوان و نرخ کاهش هفتگی تولید شیر پس از اوج شیردهی بستگی دارد. این افزایش تولید، بسیار اندک و برابر با یک لیتر به ازای هر روز تأخیر در آبستنی است، ولی سبب کاهش کل تولید شیر در طول عمر اقتصادی حیوان و تولید شیر سالیانه خواهد شد، زیرا از طرفی به علت افزایش خطر ابتلای گاو به ناهنجاری های متابولیک، تولید دوره شیردهی آینده کاهش پیدا خواهد کرد و از طرفی تعداد روزهایی که گاو کمتر از خواهد یافت خود شیر تولید می کند، افزایش پتانسیل ژنتیکی (2015 ,.Rezaee Roodbari et al). بر اساس محاسبات کافی و همکاران (۲۰۰۷) برای یک گاو با اوج شیردهی ۲۵ کیلوگرم در روز، در صورتی که آبستنی پس از روز ۸۵-۱۰۰ شیردهی رخ دهد، به ازای هر روز تأخیر در آبستنی، تولید شیر سالیانه گاو به علت تأخیر در کیلوگرم کاهش خواهد یافت. همچنین اگر ۹ / ۸۴ دوره شیردهی، آبستنی در روزهای ۱۴۶-۱۷۵ رخ دهد، این افت تولید به ازای هرروز تأخیر در آبستنی، ۲۰۱۶۶ کیلوگرم خواهد بود. با عدم تشخیص زود هنگام آبستنی و با افزایش روزهای شیردهی، بازده مصرف خوراک کاهش می یابد (2005 ,Hutjens). همچنین در مطالعهای گرجی (۱۳۹۱) گزارش کرد که عدم تشخیص زودهنگام آبستنی، سبب و افزایش روزهای باز شده و عامل اصلی و مؤثر بر فاصله زایش روزهای باز است و گزارش کرد که روزهای باز با فاصله گوساله زایی همبستگی زیادی دارد و روزهای باز به طور میانگین تحت تأثیر عواملی همچون سطح تولید شیر، میزان توازن منفی انرژی، تشخیص صحیح فحلی و تلقيح صحیح توسط مأمور تلقيح ماهر است.


نتیجه گیری
بنابراین تشخیص سریع آبستنی تأثیر مهمی بر عملکرد تولیدمثلی گله همچون میزان تولید در دوره شیردهی فعلی، میزان تولید در دوره شیردهی بعدی، میزان تولید در کل طول عمر تولیدی، تعداد روزهای باز، فاصله گوساله زایی، نرخ حذف ناشی از ناباروری و تعداد گوساله متولد شده دارد و از نظر اقتصادی هزینه خوراک روزانه در روزهای شیردهی مازاد دوره شیردهی فعلی، هزینه خوراک دوره خشکی مازاد، هزینه جایگزینی تلیسه و هزینه اسپرم و هورمون تراپی و هزینه نگهداری دام غیر آبستن و در نهایت میزان سود دهی گله را تحت تأثیر قرار میدهد.

نشریه علمی- ترویجی (حرفهای) دامستیک، شماره هفده پیاپی

جلیل درستی | دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی دام، گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران احمد زارع شحنه | استاد تمام فیزیولوژی دام، گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران اردشیر نجاتی جوارمی | استاد تمام ژنتیک و اصلاح نژاد دام، گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

با ما همراه باشید: دامیار ۲۴

نویسندگان: جلیل درستی، احمد زارع شحنه و اردشیر نجاتی جوارمی

لینک کوتاه: zaya.io/cow3

باعث افتخار است که همراهی چون شما داریم. امیدواریم بتوانیم اندکی در پیشرفتتان سهیم باشیم.
با تشکر دامیار ۲۴

تأثیر تشخیص زود ‌هنگام آبستنی بر مدیریت تولیدمثل گاو شیری آزمون آبستنی در گاو در طول زمان تکامل پیدا کرده است. در این بین ساده ترین و قطعی ترین روش برای تشخیص آبستنی صبر کردن تا زمان زایمان گوساله است تأثیر تشخیص زود ‌هنگام آبستنی بر مدیریت تولیدمثل گاو شیری آزمون آبستنی در گاو در طول زمان تکامل پیدا کرده است. در این بین ساده ترین و قطعی ترین روش برای تشخیص آبستنی صبر کردن تا زمان زایمان گوساله است تأثیر تشخیص زود ‌هنگام آبستنی بر مدیریت تولیدمثل گاو شیری آزمون آبستنی در گاو در طول زمان تکامل پیدا کرده است. در این بین ساده ترین و قطعی ترین روش برای تشخیص آبستنی صبر کردن تا زمان زایمان گوساله است 

اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در print
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments

برچسب های پست

بیشتر بخوانیم

بیشتر بخوانیم

چه خبر؟

چه خبر؟

اخبار حوزه دامپروری و کشاورزی، ارز دولتی، نهاده‌های دامی، همتی، واردات نهاده های دامی

کمبود ارز برای نهاده‌های دامی در سایه غفلت همتی

در حالی‌که میلیون‌ها تن نهاده دامی در بنادر انبار شده اما بانک مرکزی به دلیل عدم تخصیص ارز از هفته‌های پایانی اسفند تا اوایل اردیبهشت امسال از ورود کالاهای اساسی به کشور جلوگیری کرده و بر گرانی ها دامن زده است.

مصرف گوشت ۵۰درصد کاهش یافت

مصرف گوشت ۵۰درصد کاهش یافت

رییس شورای تامین کنندگان دام کشور گفت: با کاهش تقاضا از سوی پر مصرف‌ها، میزان مصرف گوشت قرمز نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۰درصد کاهش یافته است.

تماس با ما

آگهی خاصی را میخواهید ثبت کنید؟ در هنگام مرور صفحات متوجه مشکل خاصی شدید؟ انتقاد یا پیشنهادی دارید؟

از طریق فرم مقایل با ما در میان بگذارید.

منتظر شنیدن صدای شما هستیم.