ژنتیک و اصلاح نژاد زنبور عسل (مقدمه)

بطور کلی گونه ها، نژاد ها و دورگه های زنبور عسل اختلافات ظاهری، ساختمانی و رفتاری زیادی با هم دارند. این تفاوت ها اساسا تحت انتخاب طبیعی در طول زمان بسیار ...

بطور کلی گونه ها، نژاد ها و دورگه های زنبور عسل اختلافات ظاهری، ساختمانی و رفتاری زیادی با هم دارند. این تفاوت ها اساسا تحت انتخاب طبیعی در طول زمان بسیار طولانی حاصل می شوند. بعضی از خصوصیات حاصله از نظر محققین مطلوب و بعضی نامطلوب می باشند. یکی از خصوصیات جالب توجه زنبور عسل این است که منشا جنسیت آنها هاپلودیپلوئید می باشد. به عبارت دیگر زنبورهای نر هاپلوئید هستند و از تخم های بارور نشده بوجود می آیند. ماده ها گرچه از نظر ژنتیکی یکسان هستند ولی از نظر ظاهری و رفتاری و فیزیولوژیکی تفاوت زیادی دارند که این امر تحت تاثیر شرایط محیطی و نحوه پرورش آن ها حاصل شده است.

ژنتیک و اصلاح نژاد زنبور عسل

ملکه زنبور عسل معمولا ۲ الی ۳ سال زندگی می کند و می تواند در دور آن زندگی خود صدها هزار نوزاد بوجود آورد. در حالی که کارگرها عمر خیلی کوتاه تری داشته و از نظر رفتاری بسیار پیچیده و متنوع هستند. با توجه به گسترش روز افزون نژادها و هیبریدهای زنبور عسل در سطح جهان و همچنین با توجه به اینکه جفتگیری ملکه زنبور عسل بطور طبیعی در فضای آزاد و بصورت تصادفی با زنبور های نر موجود در محوطه و خارج از کنترل انسان انجام می شود این امر موجب تنوع و گستردگی هر چه بیشتر خصوصیات نژادی می شود به طوری که دستیابی به نژاد خالص از نظر ژنتیکی و بطور طبیعی کاری بس دشوار می باشد. از طرف دیگر ابداع و پیشرفت فن تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل زمینه کنترل ژنتیک زنبور عسل را فراهم نموده، به طوری که مطالعات اصلاح نژادی و دورگه گیری زنبور عسل بطور گسترده ای رونق گرفت و امروزه می توان ادعا کرد که زنبور عسل تنها حشره ای است که تلقیح مصنوعی بر روی آن با موفقیت کامل انجام شده و راه را برای مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد کاملا باز نموده است.

مطالعات و تحقیقاتی که تاکنون در مورد یاخته شناسی زنبور عسل انجام شده است نشان داده که در گونه زنبورعسل غربی(۱) سلول های جنسی نر ۱۶ کروموزوم وسلول های جنسی ماده ۳۲ کروموزوم وجود دارند. همچنین در گونه زنبور عسل هندی (۲) تعداد کروموزوم ها در نرها۱۶ و در ماده ها ۳۲ کروموزوم گزارش گردیده است .در دو گونه زنبور عسل کوچک (3) و زنبور عسل بزرگ (۴) تعداد کروموزوم ها در نر ها ۸ و در ماده ها۱۶عدد می باشد. تنوع تعداد کروموزوم در گونه های مختلف زنبور عسل یکی از دلایل تکامل این حشره در طول دوران تکاملی می باشد. 

تفکیک جنسیت ماده ها

تحقیقات و مطالعات متعددی که تاکنون در مورد تفکیک جنسیت در زنبور ها انجام شده است نشان داده است که معمولا زنبورهای نر هاپلوئید بوده و از تخم های غیر بارور بوجود می ایندو ماده ها دیپلوئید بوده و از تخم های بارور حاصل میشوند. بنابر این بحث اصلی در مورد تفکیک جنسیت در شکل ماده هاست.

همچنین بدانید

ژنتیک و اصلاح نژاد زنبور عسل (مقدمه)

بطور کلی گونه ها، نژاد ها و دورگه های زنبور عسل اختلافات ظاهری، ساختمانی و رفتاری زیادی با هم دارند. این تفاوت ها اساسا تحت انتخاب طبیعی در طول زمان بسیار …

عوامل موثر در تفکیک ماهیت ماده ها

در زنبورها تاکنون برای تفکیک ماده ها علل مختلفی را ذکر کرده اند از جمله:

١. عوامل ژنتیکی: در زنبور های جنس Melipona مشاهده شده که نسبت تولید ملکه به کارگر هایک به سه است. بنابراین کاملا مشخص است که تفکیک جنسیت ماده ها بوسیله دو ژن صورت میگیرد. یعنی اینکه اگر هموزیگوت باشد به تولید کارگرها و اگر هتروزیگوت باشد، به تولید ملكه منجر خواهد شد. در این زنبور ها گرچه ترکیب غذای لارو نیز در تفکیک ماهیت ماده موثر است ولی نقش ژن ها عامل اصلی می باشد.

٢. عوامل محیطی: عوامل مختلف محیطی ممکن است منجر به تفکیک ماهیت ماده شود. مثلا در مورچه ها در صورتی که دوره رشد جنینی در خلال زمستان صورت گیرد، رشد آنها سریع تر بوده، درشت ترشده و حاوی مقدار بیشتری RNA و نهایتا به ملکه تبدیل خواهند شد؛ برعکس در صورتی که در طول تابستان انجام شود، الاروها کوچک تر شده و مقدار RNA آنها کمتر شده و به کارگر ها تبدیل خواهند شد.

3. علل تغذیه ای: در بعضی از زنبور ها مثل زنبور عسل، بعضی از زنبور های پارازیت، مورچه ها و زنبور های مخملی ( جنس Bombus) ترکیب شیمیایی غذای دوره لاروی نقش اساسی در تعیین و تفکیک جنسیت ماده ها دارد. مثلا در شرایط طبیعی در صورتی که، ملکه زنبور عسل کشته شده و از بین برود، اگر در داخل کندو نوزاد جوان (لارو های سنین اولیه) وجود داشته باشد، زنبور های کارگر ، یک یا چند سلول کارگری حاوی نوزادان جوآن را تغییر شکل داده و به سلول ملکه تبدیل می کند، سپس به لارو موجود در آنها به مقدار زیادی ژله سلطنتی داده به طوری که پس از مدتی تبدیل به ملکه خواهد شد. بنابراین در این جانوع غذا عامل اصلی تفکیک ماهیت ماده محسوب می شود. همانطور که قبلا گفته شد در زنبور ها وضعیت هاپلو-دیپلوئیدی آنها عمومیت داشته، نرها هاپلوئید و ماده ها دیپلوئید می باشند.

جفت گیری افرادی که از نظر ژنتیکی به هم شباهت داشته باشند منجر به مرگ و میر در نوزادان شده و قدرت ادامه حیات آن ها در نسل های مختلف کاهش می یابد. گرچه زنبورهای نر از نظر ژنتیکی هاپلوئید هستند ولی برای اولین بار Rothenbuhler در سال ۱۹۵۷ نرهای زنبور عسل را مشاهده کرد که ترکیب بافت های آن هاپلوئید و دیپلوئید بودند.

متعاقب آن محققین دیگر این اکتشاف را تایید کردند. تا قبل از این کشف چنین تصور می شد که تخم های هموزیگوت دیپلوئید می میرند و قابلیت ادامه حیات نداشته و نمی توانند به زنبور نر تبدیل شوند. ولی Woyke در سال ۱۹۶۲ و ۱۹۶۳ ثابت کرد که تخم های دیپلوئید نر تفریخ شده ولی لارو های حاصله بوسیله زنبور های کارگر خورده می شوند. این محقق در مطالعات مختلف به این نتیجه رسید که

تخم های دیپلوئید نر که در شرایط طبیعی قادر به ادامه حیات نیستند را می توان به طور مستقل و مجزا از کلنی و در داخل انکوباتور پرورش داده تا اینکه تبدیل به زنبور نر دیپلوئید شوند.

Woyke در سال ۱۹۶۷ در بیست و یکمین کنگره بین المللی تحقیقات زنبور عسل، علت خورده شدن لارو های نر دیپلوئید در داخل کندو توسط زنبور های کارگر را بدین صورت گزارش نمود که فرمون مخصوصی توسط لاروهای نر دیپلوئید ترشح می شود که زنبور های کارگر با دریافت این فرمون به وجود آنها پی برده و رفتار غریزی همخوارگی آنها تحریک شده که منجر به خوردن اینگونه لاروها می گردد.
منبع: کتاب پرورش زنبور عسل/ تالیف : جناب آقایان رحیم عبادی و علی اصغر احمدی / اردکان دانش / ۱۳۹۳

نشریه علمی دانشجویی رویان شماره ۱۹
فواد حسین زاده | دانشجوی کارشناسی مهندسی علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد

با ما همراه باشید: دامیار ۲۴

نویسنده: فواد حسین زاده

لینک کوتاه: zaya.io/bee2

باعث افتخار است که همراهی چون شما داریم. امیدواریم بتوانیم اندکی در پیشرفتتان سهیم باشیم.
با تشکر دامیار ۲۴

زنبور عسل اصلاح نژاد، پرورش زنبور عسل، زنبور عسل، مهندسی ژنتیک ملکه زنبور عسل معمولا ۲ الی ۳ سال زندگی می کند و می تواند در دور آن زندگی خود صدها هزار نوزاد بوجود آورد. در حالی که کارگرها عمر خیلی کوتاه تری داشته و از نظر رفتاری بسیار پیچیده و متنوع هستند. با توجه به گسترش روز افزون نژادها و هیبریدهای زنبور عسل در سطح جهان و همچنین با توجه به اینکه جفتگیری ملکه زنبور عسل بطور طبیعی در فضای آزاد و بصورت تصادفی با زنبور های نر موجود در محوطه و خارج از کنترل انسان انجام می شود این امر موجب تنوع و گستردگی هر چه بیشتر خصوصیات نژادی می شود به طوری که دستیابی به نژاد خالص از نظر ژنتیکی و بطور طبیعی کاری بس دشوار می باشد. از طرف دیگر ابداع و پیشرفت فن تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل زمینه کنترل ژنتیک زنبور عسل را فراهم نموده، به طوری که مطالعات اصلاح نژادی و دورگه گیری زنبور عسل بطور گسترده ای رونق گرفت و امروزه می توان ادعا کرد که زنبور عسل تنها حشره ای است که تلقیح مصنوعی بر روی آن با موفقیت کامل انجام شده و راه را برای مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد کاملا باز نموده است.زنبور عسل اصلاح نژاد، پرورش زنبور عسل، زنبور عسل، مهندسی ژنتیک ملکه زنبور عسل معمولا ۲ الی ۳ سال زندگی می کند و می تواند در دور آن زندگی خود صدها هزار نوزاد بوجود آورد. در حالی که کارگرها عمر خیلی کوتاه تری داشته و از نظر رفتاری بسیار پیچیده و متنوع هستند. با توجه به گسترش روز افزون نژادها و هیبریدهای زنبور عسل در سطح جهان و همچنین با توجه به اینکه جفتگیری ملکه زنبور عسل بطور طبیعی در فضای آزاد و بصورت تصادفی با زنبور های نر موجود در محوطه و خارج از کنترل انسان انجام می شود این امر موجب تنوع و گستردگی هر چه بیشتر خصوصیات نژادی می شود به طوری که دستیابی به نژاد خالص از نظر ژنتیکی و بطور طبیعی کاری بس دشوار می باشد. از طرف دیگر ابداع و پیشرفت فن تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل زمینه کنترل ژنتیک زنبور عسل را فراهم نموده، به طوری که مطالعات اصلاح نژادی و دورگه گیری زنبور عسل بطور گسترده ای رونق گرفت و امروزه می توان ادعا کرد که زنبور عسل تنها حشره ای است که تلقیح مصنوعی بر روی آن با موفقیت کامل انجام شده و راه را برای مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد کاملا باز نموده است.زنبور عسل اصلاح نژاد، پرورش زنبور عسل، زنبور عسل، مهندسی ژنتیک ملکه زنبور عسل معمولا ۲ الی ۳ سال زندگی می کند و می تواند در دور آن زندگی خود صدها هزار نوزاد بوجود آورد. در حالی که کارگرها عمر خیلی کوتاه تری داشته و از نظر رفتاری بسیار پیچیده و متنوع هستند. با توجه به گسترش روز افزون نژادها و هیبریدهای زنبور عسل در سطح جهان و همچنین با توجه به اینکه جفتگیری ملکه زنبور عسل بطور طبیعی در فضای آزاد و بصورت تصادفی با زنبور های نر موجود در محوطه و خارج از کنترل انسان انجام می شود این امر موجب تنوع و گستردگی هر چه بیشتر خصوصیات نژادی می شود به طوری که دستیابی به نژاد خالص از نظر ژنتیکی و بطور طبیعی کاری بس دشوار می باشد. از طرف دیگر ابداع و پیشرفت فن تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل زمینه کنترل ژنتیک زنبور عسل را فراهم نموده، به طوری که مطالعات اصلاح نژادی و دورگه گیری زنبور عسل بطور گسترده ای رونق گرفت و امروزه می توان ادعا کرد که زنبور عسل تنها حشره ای است که تلقیح مصنوعی بر روی آن با موفقیت کامل انجام شده و راه را برای مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد کاملا باز نموده است.زنبور عسل اصلاح نژاد، پرورش زنبور عسل، زنبور عسل، مهندسی ژنتیک ملکه زنبور عسل معمولا ۲ الی ۳ سال زندگی می کند و می تواند در دور آن زندگی خود صدها هزار نوزاد بوجود آورد. در حالی که کارگرها عمر خیلی کوتاه تری داشته و از نظر رفتاری بسیار پیچیده و متنوع هستند. با توجه به گسترش روز افزون نژادها و هیبریدهای زنبور عسل در سطح جهان و همچنین با توجه به اینکه جفتگیری ملکه زنبور عسل بطور طبیعی در فضای آزاد و بصورت تصادفی با زنبور های نر موجود در محوطه و خارج از کنترل انسان انجام می شود این امر موجب تنوع و گستردگی هر چه بیشتر خصوصیات نژادی می شود به طوری که دستیابی به نژاد خالص از نظر ژنتیکی و بطور طبیعی کاری بس دشوار می باشد. از طرف دیگر ابداع و پیشرفت فن تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل زمینه کنترل ژنتیک زنبور عسل را فراهم نموده، به طوری که مطالعات اصلاح نژادی و دورگه گیری زنبور عسل بطور گسترده ای رونق گرفت و امروزه می توان ادعا کرد که زنبور عسل تنها حشره ای است که تلقیح مصنوعی بر روی آن با موفقیت کامل انجام شده و راه را برای مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد کاملا باز نموده است.

اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در print
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments

برچسب های پست

بیشتر بخوانیم

بیشتر بخوانیم

چه خبر؟

چه خبر؟

اخبار حوزه دامپروری و کشاورزی، ارز دولتی، نهاده‌های دامی، همتی، واردات نهاده های دامی

کمبود ارز برای نهاده‌های دامی در سایه غفلت همتی

در حالی‌که میلیون‌ها تن نهاده دامی در بنادر انبار شده اما بانک مرکزی به دلیل عدم تخصیص ارز از هفته‌های پایانی اسفند تا اوایل اردیبهشت امسال از ورود کالاهای اساسی به کشور جلوگیری کرده و بر گرانی ها دامن زده است.

مصرف گوشت ۵۰درصد کاهش یافت

مصرف گوشت ۵۰درصد کاهش یافت

رییس شورای تامین کنندگان دام کشور گفت: با کاهش تقاضا از سوی پر مصرف‌ها، میزان مصرف گوشت قرمز نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۰درصد کاهش یافته است.

تماس با ما

آگهی خاصی را میخواهید ثبت کنید؟ در هنگام مرور صفحات متوجه مشکل خاصی شدید؟ انتقاد یا پیشنهادی دارید؟

از طریق فرم مقایل با ما در میان بگذارید.

منتظر شنیدن صدای شما هستیم.